เดอะเดลี่มู
ข้อห้ามงานศพ สิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ ตามความเชื่อโบราณของไทย
งานศพเป็นพิธีกรรมที่คนไทยให้ความสำคัญอย่างยิ่ง ทั้งในฐานะการแสดงความเคารพต่อผู้ล่วงลับ และการรักษาขนบธรรมเนียมที่สืบทอดกันมายาวนาน แต่สิ่งที่หลายคนอาจไม่ทราบคือ ข้อห้ามงานศพ ของไทยนั้นมีอยู่มากมาย ตั้งแต่ก่อนออกจากบ้าน ระหว่างอยู่ในงาน ไปจนถึงหลังกลับมาถึงบ้าน แต่ละข้อล้วนมีที่มาจากทั้ง ความเชื่อทางจิตวิญญาณ มารยาททางสังคม และ ภูมิปัญญาเชิงปฏิบัติ ที่คนรุ่นก่อนสั่งสมไว้
ในวัฒนธรรมไทย งานศพไม่ได้เป็นเพียงพิธีส่งผู้ตาย แต่ยังเป็น พื้นที่รอยต่อระหว่างโลกคนเป็นกับโลกของวิญญาณ คนโบราณจึงเชื่อว่าต้องปฏิบัติตัวอย่างระมัดระวังเป็นพิเศษ เพื่อไม่ให้เกิดสิ่งอัปมงคลแก่ตัวเองและครอบครัว ขณะเดียวกัน ข้อห้ามหลายข้อก็สะท้อนถึง ความเคารพต่อผู้ล่วงลับและเจ้าภาพ ซึ่งเป็นรากฐานของมารยาทไทยที่งดงาม
บทความนี้รวบรวม สิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำในงานศพ อย่างครบถ้วน พร้อมอธิบายที่มาของแต่ละข้อห้าม เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจและปฏิบัติตัวได้อย่างเหมาะสมทั้งในเชิงความเชื่อและมารยาท
ใครไม่ควรไปงานศพ ตามความเชื่อโบราณ
ก่อนจะพูดถึงข้อห้ามในงาน สิ่งแรกที่คนโบราณให้ความสำคัญคือ “ใครบ้างที่ไม่ควรไป” ซึ่งความเชื่อนี้ไม่ได้มาจากการกีดกัน แต่มาจากความห่วงใยต่อผู้ที่อาจได้รับผลกระทบจากพลังงานของงานศพ
คนท้องไปงานศพได้ไหม
ข้อห้ามนี้เป็นเรื่องที่คนไทยยึดถือเข้มงวดที่สุด คนโบราณเชื่อว่าบริเวณงานศพเป็นแหล่งรวมของ วิญญาณเร่ร่อน ที่อาจเกาะติดทารกในครรภ์ซึ่งยังมี “ของ” อ่อน ไม่มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์คุ้มครอง ในอีกมุมหนึ่ง สภาพแวดล้อมของงานศพ ทั้งกลิ่น ควันธูป บรรยากาศหม่นหมอง และความเครียดทางอารมณ์ ก็ไม่เหมาะกับคนตั้งครรภ์อยู่แล้ว หากจำเป็นต้องไปจริง ๆ ผู้ใหญ่แนะนำให้ ติดเข็มกลัด พกกิ่งทับทิม และไม่อยู่จนถึงพิธีเผา
อ่านเพิ่มเติม: ข้อห้ามคนท้อง ตามความเชื่อโบราณ รวมครบทุกเรื่องที่แม่ท้องต้องรู้
เด็กเล็กไปงานศพได้ไหม
ความเชื่อคล้ายกับเรื่องคนท้อง คนโบราณมองว่าเด็กเล็กโดยเฉพาะทารกยังมี ภูมิคุ้มกันทางจิตวิญญาณต่ำ จึงเสี่ยงต่อการถูกวิญญาณรบกวน อาจทำให้เด็กร้องไห้โยเย ไม่สบาย หรือมีอาการ “ผวา” หลังกลับจากงาน
ในทางปฏิบัติ สภาพแวดล้อมของงานศพก็ไม่เหมาะกับเด็กเล็กอยู่แล้ว ทั้งเรื่องเสียง ควัน ความร้อน และระยะเวลาที่ต้องอยู่นาน หากจำเป็นต้องพาเด็กไป ควรอยู่ในระยะเวลาสั้น ๆ และหลีกเลี่ยงช่วงพิธีเผา
คนป่วยหรือคนมีแผลเปิด
เชื่อว่าคนที่ร่างกายอ่อนแอหรือมี แผลเปิดบนร่างกาย จะดึงดูดสิ่งไม่ดีได้ง่าย เปรียบเสมือน “ประตู” ที่เปิดรับพลังงานลบ ในเชิงสุขภาพ งานศพมักมีคนจำนวนมากและสภาพแวดล้อมที่ไม่ถูกสุขลักษณะ คนที่มีภูมิคุ้มกันต่ำหรือมีแผลจึงเสี่ยงต่อการติดเชื้อจริง ๆ
คนปีชงหรือดวงตก
บางครอบครัวเชื่อว่าคนที่อยู่ในช่วง ปีชง หรือดวงไม่ดี ไม่ควรไปสถานที่อวมงคลเพราะจะยิ่งซ้ำเติมดวงชะตา ข้อนี้เป็นความเชื่อเฉพาะบุคคล ไม่ได้เป็นข้อห้ามที่เคร่งครัดเท่าเรื่องคนท้องหรือเด็ก หากรู้สึกไม่สบายใจก็สามารถส่งพวงหรีดหรือใส่ซองแทนการไปด้วยตัวเองได้
การแต่งกายไปงานศพ สิ่งที่ควรรู้
การแต่งตัวไปงานศพเป็นเรื่องที่หลายคนสงสัย โดยเฉพาะคนที่ไม่ค่อยมีโอกาสร่วมงานประเภทนี้ นอกจากเรื่องมารยาทแล้ว ยังมี ความเชื่อเรื่องสี ที่ควรทราบด้วย
สีหลักที่ถือว่าเหมาะสมที่สุดคือ สีดำ ซึ่งเป็นสากลในงานไว้อาลัย รองลงมาคือ สีขาว ที่ใช้ได้ในงานศพไทยเช่นกัน โดยเฉพาะพิธีทางพุทธศาสนา สีที่ควรหลีกเลี่ยงคือ สีแดง สีชมพูสด สีเหลืองจัด หรือสีฉูดฉาดที่ให้ความรู้สึกรื่นเริง เพราะถือว่าไม่เคารพต่อผู้ล่วงลับและเจ้าภาพ
สำหรับ ผู้ชาย ควรสวมเสื้อเชิ้ตสีดำหรือสีเข้มกับกางเกงขายาวสีดำ ไม่ควรใส่กางเกงขาสั้นหรือเสื้อยืดคอกลม งาน พระราชทานเพลิง ควรแต่งกายเป็นทางการมากขึ้น เช่น สูทสีดำหรือชุดสากล ส่วน ผู้หญิง ควรเลือกชุดที่สุภาพ ไม่สั้นหรือรัดรูปจนเกินไป หลีกเลี่ยงเครื่องประดับที่วาววับหรือหรูหราเกินงาน
นอกจากสีเสื้อผ้าแล้ว คนโบราณยังแนะนำให้ ไม่ใส่น้ำหอมกลิ่นแรง ไปงานศพ เพราะเชื่อว่ากลิ่นหอมจะดึงดูดวิญญาณ ในทางมารยาท กลิ่นน้ำหอมที่รุนแรงก็ไม่เหมาะกับบรรยากาศของงานอยู่แล้ว
สำหรับ การวางตัวในงานศพ ควรพูดจาเบา ๆ สำรวม ไม่หัวเราะเสียงดังหรือคุยเรื่องสนุกสนาน สิ่งที่ควรทำคือ เข้าไปให้กำลังใจเจ้าภาพ ด้วยคำพูดสั้น ๆ จริงใจ ร่วมฟังพระสวดอภิธรรม และอาจช่วยเหลือเจ้าภาพในเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น ช่วยจัดดอกไม้จันทน์หรือต้อนรับแขก การแสดงน้ำใจเหล่านี้มีคุณค่ามากกว่าของมีค่าใด ๆ ที่นำไปฝาก
ข้อห้ามระหว่างอยู่ในงานศพ
เมื่อเดินทางถึงงานศพแล้ว มีข้อปฏิบัติหลายอย่างที่ควรระวัง ทั้งที่เป็น ความเชื่อดั้งเดิม และ มารยาททางสังคม ที่คนไทยยึดถือ
ห้ามชมพวงหรีดว่าสวย
ข้อห้ามนี้อาจฟังดูแปลก แต่คนไทยถือกันเคร่งครัดมาก เชื่อว่า การชมสิ่งของในงานศพว่าสวยงาม เท่ากับเป็นการ “เรียก” ให้สิ่งเหล่านั้นตามมาที่บ้าน หรือเป็นการแสดงว่ารู้สึกยินดีในงานอวมงคล ซึ่งถือเป็นสิ่งไม่เหมาะสม ไม่ว่าพวงหรีดจะจัดอย่างประณีตเพียงใด ก็ไม่ควรเอ่ยปากชมออกมา
ในทำนองเดียวกัน ไม่ควรถ่ายรูปพวงหรีดหรือเซลฟี่ ในงานศพ เพราะนอกจากจะผิดมารยาทแล้ว ยังถือเป็นการ “เก็บ” พลังงานจากงานศพติดตัวกลับไปด้วย
ห้ามส่งดอกไม้จันทน์ให้กัน
ในพิธีเผา ดอกไม้จันทน์ถือเป็น สัญลักษณ์แห่งการอำลา ที่ผู้ร่วมงานแต่ละคนรับมาเพื่อวางเป็นการส่วนตัว คนโบราณเชื่อว่า ห้ามหยิบดอกไม้จันทน์ส่งต่อให้ผู้อื่น โดยเด็ดขาด เพราะเปรียบเสมือนการส่งต่อความตายหรือสิ่งอวมงคลให้แก่กัน ทุกคนต้องหยิบเองจากถาดที่จัดเตรียมไว้เท่านั้น
หากเห็นว่าดอกไม้จันทน์ใกล้หมด ไม่ควรแย่งหรือรีบหยิบ ให้รอเจ้าหน้าที่จัดเพิ่ม หรือรอจนเหลือพอที่จะหยิบได้โดยไม่ต้องเบียดเสียดกัน
ห้ามเรียกชื่อกัน ห้ามชวนกลับบ้านพร้อมกัน
คนโบราณเชื่อว่า การเรียกชื่อกันดัง ๆ ในบริเวณงานศพจะทำให้วิญญาณจดจำชื่อไว้ และอาจตามไปหาที่บ้าน ข้อห้ามนี้ยังรวมถึง การชวนกันกลับบ้าน ด้วยคำพูดอย่าง “กลับบ้านกันเถอะ” หรือ “ไปกันเลย” เพราะเชื่อว่าวิญญาณจะได้ยินและตามกลับไปด้วย
วิธีที่เหมาะสมคือ นัดหมายกันก่อนล่วงหน้า ว่าจะกลับเวลาไหน หรือใช้ท่าทางสื่อสารแทนการเรียกชื่อ ส่วนการกลับบ้านก็ควรแยกย้ายกันไปอย่างเงียบ ๆ โดยไม่ต้องประกาศ
ห้ามมองลอดใต้หว่างขา
ข้อห้ามนี้เชื่อว่าหากยืนอยู่ในงานศพแล้ว ก้มมองลอดใต้หว่างขา จะสามารถเห็นวิญญาณของผู้เสียชีวิตหรือสิ่งที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการ ตกใจ เจ็บป่วย หรือถูกวิญญาณรบกวน ข้อห้ามนี้มักเล่าให้เด็ก ๆ ฟังเป็นพิเศษ เพราะเด็กมักชอบทำท่าทางแปลก ๆ ขณะรอผู้ใหญ่ในงาน
ห้ามนำของจากงานศพกลับบ้าน
ดอกไม้ ธูป เทียน หรือสิ่งของใด ๆ ที่ใช้ในพิธี ไม่ควรหยิบติดมือกลับบ้าน เชื่อว่าเป็นของที่ผ่านพิธีอวมงคลแล้ว หากนำกลับไปจะพาสิ่งไม่ดีเข้าบ้านด้วย ข้อยกเว้นคือ หนังสือที่ระลึก หรือ ของชำร่วย ที่เจ้าภาพจัดเตรียมไว้แจก ซึ่งถือว่าเป็นของมงคลที่ทำเพื่ออุทิศบุญให้ผู้ล่วงลับ
ข้อห้ามในงานศพของไทย สะท้อนทั้งความเคารพต่อผู้ล่วงลับ และภูมิปัญญาในการดูแลจิตใจของคนที่ยังอยู่
อาหารต้องห้ามในงานศพ
อาหารเป็นอีกหนึ่งเรื่องที่มีข้อห้ามชัดเจนในวัฒนธรรมงานศพไทย หลักใหญ่คือ ห้ามเสิร์ฟอาหารประเภทเส้น ทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็น ขนมจีน ก๋วยเตี๋ยว ผัดไทย ฝอยทอง หรือ วุ้นเส้น เพราะลักษณะของเส้นที่ยาวและพันกันเปรียบเสมือน “สายใยที่ผูกมัด” ไม่ให้วิญญาณผู้ตายไปผุดไปเกิดได้อย่างสงบ เหมือนเป็นการ “ยื้อ” ไม่ปล่อยให้ไป
ความเชื่อนี้ฝังลึกจนกลายเป็น ธรรมเนียมปฏิบัติ ที่ผู้จัดเลี้ยงอาหารงานศพทุกรายรับรู้ดี ร้านอาหารที่รับจัดเลี้ยงงานศพจะไม่บรรจุอาหารเส้นในเมนูโดยอัตโนมัติ อาหารที่นิยมเสิร์ฟในงานศพจึงมักเป็น ข้าวราดแกง ข้าวหน้าไก่ ข้าวมันไก่ ข้าวผัด หรือ ชุดเบรกขนมไทย ที่ไม่มีส่วนประกอบเป็นเส้น
นอกจากอาหารเส้นแล้ว บางท้องถิ่นยังมีข้อห้ามเพิ่มเติม เช่น ห้ามเสิร์ฟอาหารสีแดง (เลือด ความรุนแรง) หรือ ห้ามทำอาหารที่มีกลิ่นฉุน จนเกินไป แต่ข้อห้ามเหล่านี้ไม่ได้เคร่งครัดเท่าเรื่องอาหารเส้น
สำหรับผู้ไปร่วมงาน ไม่จำเป็นต้องกังวลเรื่องการกินอาหารในงานศพ การรับประทานอาหารที่เจ้าภาพจัดเตรียมไว้ถือเป็นการให้เกียรติเจ้าภาพ และในทางพุทธศาสนาถือว่าเป็น การรับบุญ ที่เจ้าภาพทำอุทิศให้ผู้ล่วงลับ
วันห้ามเผาศพ ความเชื่อที่ยังปฏิบัติถึงปัจจุบัน
เรื่อง วันห้ามเผาศพ เป็นความเชื่อที่ส่งผลต่อการจัดงานศพอย่างเป็นรูปธรรม เจ้าภาพต้องหลีกเลี่ยงวันเหล่านี้ในการกำหนดวันฌาปนกิจ
วันศุกร์ ถือเป็นวันห้ามเผาศพที่คนไทยยึดถือมากที่สุด มีคำโบราณกล่าวว่า “เผาศพวันศุกร์ ให้ทุกข์คนเป็น” เชื่อว่าจะนำความโศกเศร้าและเคราะห์ร้ายมาสู่ญาติพี่น้องของผู้ตาย บางตำราอธิบายว่าวันศุกร์เป็นวันของ ดาวศุกร์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับความรัก ความงาม และความเจริญ การเผาศพในวันนี้จึงเท่ากับเป็นการ “เผา” สิ่งดี ๆ ออกไปจากชีวิต
วันอังคาร เป็นอีกวันที่หลายครอบครัวหลีกเลี่ยง เชื่อว่าวันอังคารเป็นวันแห่ง ดาวอังคาร ที่เกี่ยวข้องกับไฟและความรุนแรง การเผาศพวันนี้อาจทำให้ เกิดเหตุไม่ดีซ้ำ หรือมีคนเสียชีวิตตามมาอีก อย่างไรก็ตาม ข้อห้ามวันอังคารไม่ได้เคร่งครัดเท่าวันศุกร์ในทุกท้องถิ่น
วันพระ คนโบราณถือว่าเป็น วันมงคล ที่ควรทำแต่สิ่งดี เช่น ทำบุญ ถือศีล ฟังธรรม การจัดงานเผาศพในวันพระจึงถือว่าไม่เหมาะสม เพราะเป็นการนำงานอวมงคลไปปะปนกับวันมงคล
หากหลีกเลี่ยงวันเหล่านี้ไม่ได้จริง ๆ คนโบราณมีวิธีแก้เคล็ด เช่น เพิ่มจำนวนวันสวดอภิธรรม จาก 3 วันเป็น 5 วัน หรือ 7 วัน เพื่อให้วันเผาตรงกับวันที่เหมาะสม หรือทำพิธีขอขมาเจ้ากรรมนายเวรก่อนเริ่มพิธี
วิธีแก้เคล็ดหลังกลับจากงานศพ
ข้อห้ามหลังงานศพเป็นเรื่องที่คนไทยให้ความสำคัญไม่แพ้ข้อห้ามระหว่างอยู่ในงาน เพราะเชื่อว่าการไปสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับความตายแล้วกลับมาถึงบ้าน ควรมี พิธีชำระล้างทั้งกายและใจ เพื่อเริ่มต้นใหม่อย่างสะอาดสดใส ซึ่งเป็นแนวคิดที่มีอยู่ในหลายวัฒนธรรมทั่วโลก ไม่ใช่เฉพาะของไทย
วิธีที่นิยมมากที่สุดคือการเตรียม น้ำแช่ใบทับทิม ไว้หน้าบ้าน เมื่อกลับถึงให้ล้างหน้าและล้างเท้าก่อนก้าวเข้าประตู คนโบราณเชื่อว่าใบทับทิมมี พลังในการขจัดสิ่งอัปมงคล ในทางปฏิบัติ การล้างหน้าล้างเท้าหลังกลับจากที่ที่มีคนจำนวนมากก็ช่วยลดเชื้อโรคได้จริง หากหาใบทับทิมไม่ได้ สามารถใช้ น้ำผสมขมิ้น หรือ น้ำมนต์ แทนได้ บางครอบครัวใช้วิธีเหยียบ ใบมะยม หรือ ใบหนาด ก่อนเข้าบ้าน
นอกจากใบทับทิมที่ใช้ล้างหน้าแล้ว คนโบราณยังแนะนำให้ พกกิ่งทับทิมเล็ก ๆ ไว้ในกระเป๋า ตลอดเวลาที่อยู่ในงานศพ เชื่อว่ากิ่งทับทิมช่วยให้รู้สึก สบายใจและปลอดภัย เมื่อกลับถึงบ้านแล้วให้นำกิ่งทับทิมไปทิ้งนอกบ้าน ไม่ควรนำเข้ามาข้างใน
หลังล้างหน้าล้างเท้าแล้ว ควร อาบน้ำชำระร่างกาย และ เปลี่ยนเสื้อผ้า ทันที ไม่ควรนั่งพักบนเตียงหรือโซฟาด้วยเสื้อผ้าชุดเดิมที่ใส่ไปงานศพ เสื้อผ้าที่ใส่ไปงานควรซักทำความสะอาดโดยเร็ว บางครอบครัวซักแยกจากเสื้อผ้าอื่นในครั้งแรก นอกจากจะเป็นเรื่องความเชื่อแล้ว การอาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้าหลังจากอยู่ในที่ที่มีคนจำนวนมากก็เป็นเรื่อง สุขอนามัยที่ดี อยู่แล้ว
สำหรับเรื่อง การแวะที่อื่นก่อนกลับบ้าน นั้น ความเชื่อแตกต่างกันตามท้องถิ่น บางแห่งเชื่อว่าควรตรงกลับบ้านทำพิธีชำระตัวทันที ไม่ควรแวะบ้านคนอื่นเพราะจะเป็นการนำสิ่งไม่ดีไปฝาก ขณะที่บางแห่งเชื่อว่า ควรแวะที่อื่นก่อน เช่น ตลาดหรือร้านค้า เพื่อ “ตัดทาง” ไม่ให้สิ่งอัปมงคลตามจนถึงบ้าน ข้อนี้ไม่มีถูกผิด ให้ยึดตามธรรมเนียมของครอบครัวตัวเอง
ข้อห้ามสำหรับเจ้าภาพและครอบครัวผู้เสียชีวิต
นอกจากข้อห้ามสำหรับผู้ไปร่วมงานแล้ว เจ้าภาพ และ ญาติของผู้เสียชีวิต ก็มีข้อปฏิบัติเฉพาะที่ควรทราบ
ของใช้ผู้เสียชีวิต ทำอย่างไรดี
หนึ่งในคำถามที่พบบ่อยคือ ของใช้คนตายเก็บได้ไหม คนโบราณมีความเชื่อแตกต่างกันในเรื่องนี้ บางครอบครัวเชื่อว่า ไม่ควรเก็บเสื้อผ้าหรือของใช้ส่วนตัว ของผู้เสียชีวิตไว้ในบ้าน เพราะจะทำให้วิญญาณยังผูกพันและไม่ยอมไปผุดไปเกิด ควรนำไป ทำบุญถวายวัด บริจาค หรือ เผาทิ้ง ในพิธีฌาปนกิจ
ในทางกลับกัน บางครอบครัวเชื่อว่าการเก็บของบางชิ้นที่มีความหมาย เช่น พระเครื่อง สร้อยคอ หรือนาฬิกา ไว้เป็นที่ระลึก ถือเป็นสิ่งมงคลที่ช่วยให้ผู้ล่วงลับปกปักรักษาลูกหลาน ความเชื่อนี้ไม่มีถูกผิด ขึ้นอยู่กับธรรมเนียมของแต่ละครอบครัว
สิ่งสำคัญคือ ไม่ว่าจะเก็บหรือไม่ ควรทำด้วยจิตใจที่สงบ ไม่ควรเก็บเพราะโลภ และไม่ควรทิ้งเพราะกลัว หากตัดสินใจเก็บ ควรนำไปทำบุญหรือสวดมนต์ให้ก่อน หากตัดสินใจไม่เก็บ ก็ควรนำไปบริจาคให้เกิดประโยชน์แก่ผู้อื่น
ข้อห้ามหลังงานศพสำหรับเจ้าภาพ
หลังเสร็จสิ้นพิธีฌาปนกิจแล้ว เจ้าภาพยังมีข้อปฏิบัติเพิ่มเติม เช่น ห้ามจัดงานมงคล ในช่วง 100 วันแรก ไม่ว่าจะเป็นงานแต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ หรืองานเลี้ยงรื่นเริง นอกจากนี้บางครอบครัวยังถือว่า ไม่ควรทาสีบ้านหรือปรับปรุงบ้าน ในช่วงนี้ เพราะวิญญาณผู้เสียชีวิตอาจยังวนเวียนอยู่
ในทางปฏิบัติ ช่วง 100 วันหลังงานศพเป็นเวลาที่ครอบครัวยังอยู่ในช่วง ไว้ทุกข์ การงดจัดงานรื่นเริงจึงเป็นเรื่องที่เหมาะสมทั้งในเชิงความเชื่อและมารยาททางสังคม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับข้อห้ามงานศพ
ไปงานศพ กลับบ้านต้องทำอะไรบ้าง? ล้างหน้าล้างเท้าด้วยน้ำแช่ใบทับทิมก่อนเข้าบ้าน จากนั้นอาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้าทันที นำเสื้อผ้าที่ใส่ไปงานไปซักทำความสะอาด
ทำไมห้ามมีขนมจีนในงานศพ? เพราะอาหารเส้นทุกชนิดเปรียบเสมือน “สายใย” ที่ผูกมัดวิญญาณไม่ให้ไปผุดไปเกิด จึงห้ามเสิร์ฟอาหารประเภทเส้นในงานศพ
ใส่เสื้อสีอะไรไปงานศพ? สีดำเป็นสีหลักที่เหมาะสมที่สุด รองลงมาคือสีขาวหรือสีเข้ม หลีกเลี่ยงสีแดง สีชมพูสด หรือสีฉูดฉาด
ห้ามเผาศพวันอะไร? ตามความเชื่อดั้งเดิม ห้ามเผาศพวันศุกร์เป็นหลัก (“เผาศพวันศุกร์ ให้ทุกข์คนเป็น”) รองลงมาคือวันอังคารและวันพระ
เด็กเล็กไปงานศพได้ไหม? ตามความเชื่อไม่ควรพาเด็กเล็กไป เพราะเชื่อว่าเด็กมีภูมิคุ้มกันทางจิตวิญญาณต่ำ ในทางปฏิบัติ สภาพแวดล้อมงานศพก็ไม่เหมาะกับเด็กเล็ก
ของใช้คนตายเก็บได้ไหม? ขึ้นอยู่กับความเชื่อของแต่ละครอบครัว บางครอบครัวนำไปทำบุญหรือบริจาค บางครอบครัวเก็บของบางชิ้นไว้เป็นที่ระลึก สิ่งสำคัญคือทำด้วยจิตใจที่สงบและเป็นกุศล
ทำไมห้ามชมพวงหรีดในงานศพ? เชื่อว่าการชมสิ่งของในงานศพว่าสวยงาม จะเป็นการ “เรียก” สิ่งอวมงคลให้ตามกลับบ้าน
สรุป
ข้อห้ามงานศพของไทยมีความหลากหลายและครอบคลุมตั้งแต่ ก่อนไปงาน (ใครไม่ควรไป การแต่งตัว) ระหว่างอยู่ในงาน (ห้ามชมพวงหรีด ห้ามส่งดอกไม้จันทน์ ห้ามเรียกชื่อกัน) อาหารที่ห้ามเสิร์ฟ (อาหารเส้นทุกชนิด) วันที่ห้ามเผา (วันศุกร์ วันอังคาร วันพระ) ไปจนถึง หลังกลับจากงาน (ล้างหน้าด้วยน้ำใบทับทิม อาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้า)
แม้ข้อห้ามบางอย่างจะอธิบายด้วยเรื่องวิญญาณและสิ่งเหนือธรรมชาติ แต่หากมองให้ลึกจะพบว่าหลายข้อมี ภูมิปัญญาเชิงปฏิบัติ ซ่อนอยู่ ไม่ว่าจะเป็นการรักษาสุขอนามัย การแสดงความเคารพต่อผู้เสียชีวิต หรือการดูแลจิตใจของทุกคนที่เกี่ยวข้อง
สิ่งที่สำคัญที่สุดในการไปงานศพไม่ใช่การปฏิบัติตามข้อห้ามทุกข้ออย่างเคร่งครัด แต่คือ ความจริงใจในการแสดงความเคารพต่อผู้ล่วงลับ และ ความเห็นอกเห็นใจต่อครอบครัวเจ้าภาพ หากปฏิบัติด้วยจิตใจที่ดีงาม ก็ถือว่าเป็นการ ทำบุญ ให้แก่ทั้งผู้ตายและตัวเราเอง
อ่านเพิ่มเติม:
บทความนี้รวบรวมข้อมูลจากความเชื่อพื้นบ้านและธรรมเนียมปฏิบัติของไทย เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ การปฏิบัติตามข้อห้ามเหล่านี้เป็นสิทธิ์ส่วนบุคคล สิ่งสำคัญคือการแสดงความเคารพต่อผู้ล่วงลับและความเห็นอกเห็นใจต่อเจ้าภาพ
